Debeściak: mój blog

Działaj zawczasu

Lepiej zapobiegać, niż leczyć – to zasada, która zawsze się sprawdza, niezależnie od jakości funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w danym kraju. Nic dziwnego, że dziesiątki milionów euro z Programu Regionalnego Mazowsze zdecydowało przeznaczyć na realizację regionalnych programów zdrowotnych dla mieszkańców.

Chcesz wiedzieć, z jakiej oferty możesz skorzystać jako mieszkaniec województwa? Bezpłatne badania, terapia i wiedza z zakresu diagnozowania, profilaktyki i opieki nad chorymi – to wszystko jest w zasięgu ręki. Lepiej działać zawczasu. W województwie mazowieckim pozytywną ocenę Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji otrzymało 5 programów profilaktyki:

  • Program badań przesiewowych słuchu dla uczniów klas pierwszych szkół podstawowych z województwa mazowieckiego
  • Program diagnostyczno-terapeutyczny dla dzieci z autyzmem
  • Program wczesnego wykrywania i profilaktyki cukrzycy
  • Rozszerzenie dostępności nowoczesnych instrumentalnych metod diagnostyki i rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym na terenie województwa mazowieckiego
  • Regionalny program zdrowotny dotyczący chorób kręgosłupa i otyłości wśród dzieci z województwa mazowieckiego.

Pozytywna ocena Agencji w praktyce oznacza, że wymienione programy zdrowotne mogą być finansowane z funduszy europejskich (czyli RPO WM 2014-2020). Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych w ciągu ostatnich 2 lat uruchomiła konkursy do wszystkich programów i prawie wszystkie są już realizowane – obecnie do kilku projektów prowadzona jest rekrutacja uczestników. Poniżej znajdziesz o nich informacje – zdecyduj, co może się przydać Tobie lub komuś z Twojej rodziny.

Badania słuchu dla pierwszaków

O przesiewowych badaniach słuchu dzieci z klas pierwszych szkół podstawowych możesz przeczytać w tym wydaniu „Funduszy Europejskich na Mazowszu” (tekst „Słucham?”). Warto wspomnieć, że do czerwca br. badania zostaną zakończone w szkołach z 37 powiatów, a w nowym roku szkolnym będą kontynuowane w 4 miastach na prawach powiatu: Ostrołęce, Płocku, Radomiu, Siedlcach (osobnym programem było objęte miasto st. Warszawa). Jeśli właśnie tam Twoje dziecko zacznie naukę w szkole, to – za Twoją zgodą – ma okazję być przebadane pod kątem problemów ze słuchem. Realizujące program badań słuchu u pierwszoklasistów Światowe Centrum Słuchu w Kajetanach organizuje także konferencje dla pracowników podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), gdzie mogą zdobyć, zaktualizować oraz rozszerzyć wiedzę, a także otrzymać dodatkowe punkty edukacyjne.

Diagnostyka i terapie dla dzieci z autyzmem

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD od ang. autism spectrum disorder) trwają całe życie i są związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem i rozwojem mózgu. Trudności w relacjach społecznych, zaburzenia komunikacji oraz problemy w podporządkowywaniu się regułom obowiązującym w społeczeństwie są obserwowane praktycznie u większości pacjentów autystycznych. Szacuje się, że w województwie mazowieckim choruje od 7,8 tys. do 8,5 tys. dzieci od 2. do 15. roku życia. Z roku na rok wykrywanych jest coraz więcej przypadków ASD.

Z RPO WM dofinansowanie otrzymują działania diagnostyczno-terapeutyczno-edukacyjne. Możesz w ramach nich skorzystać z konsultacji ze specjalistą i możliwości rozpoznania zaburzeń w zakresie integracji sensorycznej oraz komunikacji. Badaniami objęte są dzieci w wieku 1,5-15 lat. Sprawdź listę projektów realizujących projekty dedykowane zaburzeniom ze spektrum autyzmu. Wpisując do wyszukiwarki internetowej ich tytuły, znajdziesz więcej szczegółów i dowiesz się, gdzie i jak skorzystać z pomocy.

Obecnie realizowanych jest 5 projektów. Jednak nie we wszystkich rozpoczęto zapisy dla potencjalnych uczestników. Dlatego warto na bieżąco monitorować i kontaktować się z instytucjami realizującymi projekty. „Skuteczna diagnoza i indywidualna terapia w środowisku domowym szansą dla dzieci z autyzmem z województwa mazowieckiego” to przedsięwzięcie prowadzone przez Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii Sp. z o. o. Projekt realizowany jest na obszarze powiatów: warszawskiego, warszawskiego zachodniego, pruszkowskiego, legionowskiego, grodziskiego, otwockiego i piaseczyńskiego. Rekrutacja już się rozpoczęła – potrwa do czerwca 2018 r.

Ważnym elementem działań są szkolenia dla rodziców i opiekunów dzieci ze stwierdzonym spektrum autyzmu (osobne szkolenia są skierowane do personelu medycznego POZ). Dla każdego z nich jest opracowywany domowy i środowiskowy program postępowania, który powinien poprawiać i usprawniać funkcjonowanie dziecka. Szczególnie istotne jest wsparcie w środowisku szkolnym lub przedszkolnym, gdzie dzieci spędzają dużo czasu. Każde ze środowisk powinno być objęte pomocą tzw. „cienia”, czyli osoby przeszkolonej, która modeluje zachowania prospołeczne i uczy wchodzenia w interakcje. Jako że „cień” wdraża programy behawioralne, musi współpracować z nauczycielami, rodzicami lub opiekunami pacjenta autystycznego.

Wykrywanie i profilaktyka cukrzycy

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) uznała cukrzycę za chorobę epidemiczną. Po nadciśnieniu tętniczym i paleniu tytoniu zajmuje ona 3. miejsce wśród czynników ryzyka przedwczesnej śmierci. Czynnikami, które sprzyjają szybkiemu rozwojowi cukrzycy, są zachodzące na świecie zmiany socjalno-kulturowe, urbanizacja oraz styl życia, w tym wzrost spożycia żywności przetworzonej oraz węglowodanów, redukcja udziału warzyw i owoców w diecie, spadek aktywności fizycznej.

W Regionalnym Programie Operacyjnym finansowane są projekty wpisujące się w Program wczesnego wykrywania i profilaktyki cukrzycy. Badania i akcja informacyjna obejmie mieszkańców województwa mazowieckiego w wieku powyżej 60. roku życia. ze szczególnym uwzględnieniem osób dotychczas niediagnozowanych w kierunku cukrzycy.

 

 

Diagnostyka jest poszerzona o działania edukacyjne i szkolenia dla pracowników POZ. Na liście projektów wybranych do dofinansowania możesz sprawdzić, jakie podmioty i gdzie będą realizować te działania.

Przykładowo z projektu „Instytut wiedzy – NZOZ Medical Center” może skorzystać 600 mieszkańców Mazowsza (rzecz jasna, powyżej 60 lat, dotychczas niediagnozowanych w kierunku cukrzycy). Ponieważ na cukrzycę częściej chorują kobiety niż mężczyźni, przyjęto założenie, że przebadanych zostanie 336 kobiet i 264 mężczyzn.

Z bezpłatnych badań w zakresie diagnozowania cukrzycy skorzystasz też w ramach cyklu projektów „Profilaktyka cukrzycy”. Do lipca 2019 r. ma zostać przebadanych 23,5 tys. osób z Warszawy, okalających ją powiatów (legionowski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski, wołomiński i warszawski zachodni) oraz Radomia i gmin: Jedlińsk, Jastrzębia, Jedlnia-Letnisko, Gózd, Skaryszew, Kowala, Wierzbica, Wolanów, Zakrzew i Przytyk.

Finansowane z EFS badania przesiewowe w kierunku wykrywania cukrzycy są prowadzone w ramach osobnego projektu na terenie powiatów: piaseczyńskiego, pruszkowskiego, grodzkiego, grójeckiego i otwockiego. Jeśli tam mieszkasz, zgłoś się do poradni Zdrowie to My – NZOZ w Józefosławiu lub współpracujących z nią placówek.

Terapie dla dzieci i młodzieży z mózgowym porażeniu dziecięcym

Szacuje się, że dwoje na tysiąc dzieci dotyka mózgowe porażenie dziecięce (MPD). Z RPO WM 2014-2020 dofinansowano 5 przedsięwzięć związanych z nowoczesnymi metodami diagnostyki i rehabilitacji zaburzeń chodzenia u dzieci dotkniętych tą chorobą (pobierz listę projektów). Dzięki nim dzieci i młodzież z MPD w wieku 5-18 lat skorzystają z rehabilitacji zaburzeń chodzenia. Jeden pacjent może liczyć nawet na dwa cykle terapeutyczne w ciągu roku, czyli w sumie 30 sesji rehabilitacyjnych. Przed terapią i po niej odbędą się badania obejmujące ocenę umiejętności wstawania, siadania, chodu czy też biegania. Pozwoli to na dopasowanie rehabilitacji do potrzeb pacjenta, a także ocenę efektów wsparcia.

 

 

Cykl terapeutyczny powinien zostać przeprowadzony z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu do rehabilitacji chodu. Są to na przykład zrobotyzowane ortezy, systemy z odciążeniem dynamicznym czy też egzoszkielety. Warszawskie Koło Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną wraz z Centrum Rehabilitacji Constance Care zapewnia terapię chodu z wykorzystaniem najnowszego robota stacjonarnego G-EO System (więcej). Sawimed Sp. z o. o., realizująca projekt „Krok po kroku – rehabilitacja dzieci z MPD”, prowadzi terapię z użyciem zrobotyzowanej ortezy z odciążeniem dynamicznym – Lokomat Pro 6. Takie urządzenie stosuje w swoim projekcie także OST-MED Sp. z o.o. Zrobotyzowane ortezy prowadzą nogi pacjenta po bieżni, zapewniając w ten sposób wiele możliwości treningu (sprawdź).

Te nowoczesne urządzenia gwarantują szybsze postępy w terapii wynikające z dłuższego i intensywniejszego treningu w stosunku do metod manualnych. Łatwiej wtedy ocenić zaangażowanie pacjenta. W projektach zastosowano wiele nowości technologicznych, z których mogą korzystać pacjenci. Należy do nich np. wirtualna rzeczywistość, która sprzyja motywacji i postępom w terapii.

Choroby kręgosłupa i otyłość u dzieci

Regionalny program zdrowotny dotyczący chorób kręgosłupa i otyłości wśród dzieci z województwa mazowieckiego zakłada działania z udziałem uczniów klas I-VI szkół podstawowych. W module dotyczącym otyłości przewidziano m.in. ćwiczenia fizyczne, porady dietetyczne, badanie lekarskie i fizjoterapeutyczne. Natomiast projekty nakierowane na diagnozowanie i leczenie chorób kręgosłupa obejmują zabiegi fizykalne, masaże, kinezyterapię, terapię manualną, gimnastykę pod kierunkiem specjalistów. Lista dofinansowanych przedsięwzięć będzie opublikowana na stronie z ogłoszeniem o konkursie.

 

 

Więcej profilaktyki

Warto zainteresować się też innymi programami profilaktycznymi realizowanymi w regionie. Na przykład projekt „Profilaktyka nowotworów głowy i szyi” znacząco zwiększa dostępność do badań diagnostycznych i profilaktycznych dla osób w wieku 40-65 lat. Radomskie Centrum Onkologii prowadzi także działania edukacyjne w tym zakresie wśród pracowników POZ i osób w wieku aktywności zawodowej. Projekt jest finansowany z krajowego Programu Operacyjnego Edukacja Wiedza Rozwój (POWER).

Odczuwasz dolegliwości bólowe stawów, które nie są spowodowane urazem? Stawy są obrzęknięte? Wypełnij ankietę. Jeśli uzyskałeś więcej niż 6 punktów, zgłoś się do lekarza POZ – możesz otrzymać skierowanie do Regionalnego Centrum Wczesnej Diagnostyki Reumatologicznej. Diagnoza nic Cię nie będzie kosztować, bo ten projekt jest także finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach POWER.

Również Fundusz Szwajcarski (Szwajcarsko-Polski Program Współpracy) zapewniał finansowanie projektom z zakresu profilaktyki zdrowia. Dzięki niemu przeprowadzono wiele akcji informacyjnych, kampanii społecznych i szkoleń. Z efektów tych projektów możesz cały czas korzystać. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej to kopalnia wiedzy o prawidłowym odżywianiu się i higienie życia. Jeśli masz kłopot z dobraniem odpowiedniej diety, rozważ instalację na swoim telefonie aplikacji Asystent Zdrowego Żywienia.

Jest też coś specjalnego dla przyszłych mam – w aplikacji Zdrowa Mama znajdziesz porady dotyczące odżywiania w okresie ciąży. Dowiesz się m.in., jakie jest zapotrzebowanie kaloryczne w poszczególnych trymestrach ciąży.

Czym skorupka za młodu… dlatego na koniec polecam grę dla dzieci Zdrowice. Poprzez zabawę motywuje ona do prawidłowych nawyków żywieniowych oraz aktywności fizycznej. Graj na zdrowie!

 

Marek Bonafide