Kuźnia projektów

Żyroskop dla zdrowia

Na oko przypomina kolorową huśtawkę, ale nie służy do zabawy. Mobilny żyroskop, opracowany i wykonany dla Centrum Terapeutycznego UniqueCentrum, ma w przyszłości służyć niepełnosprawnym dzieciom. Urządzenie stymuluje układ przedsionkowy i może być wykorzystywane na przykład w rehabilitacji dzieci z porażeniem mózgowym.

Pomysł stworzenia mobilnego żyroskopu narodził się w Centrum Terapeutycznym UniqueCentrum na warszawskiej Białołęce. Ośrodek tworzy kilkunastu terapeutów zajmujących się pracą z niepełnosprawnymi dziećmi i dorosłymi. Przez lata wypracowali oni model terapeutyczny, który opiera się na całościowym spojrzeniu na dziecko. W swojej pracy wykorzystują szerokie spektrum metod, od tradycyjnych, jak medycyna dalekowschodnia, po nowoczesne, oparte na najnowszych osiągnięciach nauki. I właśnie tu narodził się pomysł, by do rehabilitacji psychoruchowej wykorzystać żyroskop. Prototyp urządzenia opracowano i wykonano w ramach projektu dofinansowanego z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020.

Mobilny żyroskop, fot. Mirosław Sosnowski
Mobilny żyroskop, fot. Mirosław Sosnowski

 

Zmysł równowagi

Za nasz zmysł równowagi, czyli czucie położenia ciała w przestrzeni, odpowiada układ przedsionkowy. Mieści się w błędniku błoniastym w uchu wewnętrznym. Zmysł ten ćwiczymy od samego urodzenia – kołysząc się, huśtając, turlając czy podskakując. To, co wygląda tylko na niewinną dziecięcą zabawę, jest niezbędną dla rozwoju stymulacją. Złe funkcjonowanie układu przedsionkowego może skutkować poważnymi zaburzeniami. Z kolei dzieci niepełnosprawne, np. z mózgowym porażeniem dziecięcym, wymagają dodatkowej stymulacji układu przedsionkowego. I tu właśnie jako narzędzie stymulacji sprawdza się żyroskop.

Rodzice jak terapeuci

Urządzenie jest prototypem. Żyroskop w przyszłości ma posłużyć do terapii psychoruchowej w pozycji siedzącej dzieci w wieku od 3 lat i o różnym poziomie niepełnosprawności, o masie do 25 kg i do 140 cm wzrostu. Jest bezpieczny dla rehabilitowanego, bo wszystkie części ruchome ma zabudowane. Zaprojektowano go tak, by nie zabierał dużo miejsca, dzięki czemu można go przenosić i transportować. Może być używany w domu lub w centrum rehabilitacji. Jego obsługa nie wymaga specjalnych kwalifikacji, więc z łatwością mogą się tym zająć rodzice czy opiekunowie dziecka, stając się dodatkowymi terapeutami swoich podopiecznych.

Mobilny żyroskop, fot. Mirosław Sosnowski
Mobilny żyroskop, fot. Mirosław Sosnowski

 

Eksperci mówią „tak”

Żyroskop był sprawdzany i opiniowany przez ekspertów – i zdobył pozytywne oceny. Sprzęt umożliwia nie tylko ćwiczenia. Pozwala na obserwację procesów i zmian zachodzących podczas stymulacji. Niewątpliwe korzyści wynikające z możliwości kontroli motorycznej wraz z kontrolą zapisu EEG pozwolą na lepszą ocenę możliwości motorycznych pacjenta, jak również na uzyskanie lepszej stabilizacji tułowia, kontroli głowy, integrację odruchów oraz lepsze odczuwanie ciała w przestrzeni, a następnie lepszą jego kontrolę na ziemi, reakcje posturalne uzyskane w żyroskopie wpłyną na mechanizmy podczas redukcji chodu – wylicza w opinii eksperckiej Ewa Wojewoda, rehabilitant i terapeuta SI. Według ekspertów urządzenie jest użyteczne w terapii integracji sensorycznej, szczególnie u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, u których często ograniczone jest samodzielne wprawienie ciała w ruch. Możliwość wychylenia się w trzech płaszczyznach pozwala na stymulację wszystkich kanałów półkolistych. Samodzielne decydowanie o amplitudzie i kierunku wychylenia pozwala określić preferencje dziecka, co może być bardzo pomocne przy diagnozie niepewności grawitacyjnej i wrażliwości przedsionka na ruch. Należy podkreślić, że możliwość samodzielnej lokomocji w urządzeniu wpływa na wzmacnianie poczucia sprawstwa – podkreśla w opinii Anna Gajda, neurologopeda, terapeuta metody integracji sensorycznej Centrum Terapii i Diagnozy Inicjatywa w Puławach.

 

Monika Wierżyńska

 

Projekt: Mobilny żyroskop jako innowacyjne rozwiązanie dla skutecznej rehabilitacji dzieci z upośledzeniem psychoruchowym
Działanie: 1.2 Działalność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw (typ projektów: Bon na innowacje)
Całkowita wartość projektu: 125 tys. zł
Dofinansowanie z RPO WM: 87 tys. zł